Search result: 30 articles

x
Article

Access_open De gewetensbeslissing in Scholtens rechtsmethodologie

Journal Netherlands Journal of Legal Philosophy, Issue 1 2021
Keywords Geweten, feiten, Scholten, Kierkegaard, naastenliefde
Authors Jos Vleugel
AbstractAuthor's information

    The role that Paul Scholten assigns to conscience in his legal methodology still leads to heated discussions in literature after almost 100 years. Recognizing that in case law the conscience of the judge can be of decisive importance is apparently problematic. It would facilitate political court rulings, make judicial judgment uncontrollable and could be arbitrary for the parties to the legal dispute. Not only Scholten’s view on the role of conscience in judicial decision making is “a stumbling block”. At least as great is the fuss about his representation of conscience. Only Christian lawyers could identify with this. This article attempts to shed new light on the above points of criticism by drawing attention to the following aspects of Scholten’s legal methodology: the role of the facts in establishing the law, the nature of the legal judgment and finally the grounds on which conscience may be determined.


Jos Vleugel
Jos Vleugel is universitair docent staatsrecht aan de Universiteit Utrecht.

Irawan Sewandono
Irawan Sewandono is universitair docent staats- en bestuursrecht aan de Open Universiteit.
Article

Access_open Het 100-jarige bestaan van de Vereeniging voor Wijsbegeerte des Rechts

Journal Netherlands Journal of Legal Philosophy, Issue 2 2019
Keywords oprichting, doelstelling, band met de rechtspraktijk, rechtsfilosofie en rechtstheorie, internationalisering (van Duits naar Engels)
Authors Corjo Jansen
AbstractAuthor's information

    De Vereeniging voor Wijsbegeerte des Rechts (VWR) is opgericht op 28 december 1918. Zij had tot doel de studie van de rechtsfilosofie en het maatschappelijk leven. Deze studie moest tevens relevant zijn voor de rechtspraktijk. Vanaf haar oprichting kende de VWR een sterke internationale oriëntatie, aanvankelijk gericht op Duitsland, later vooral op het Verenigd Koninkrijk en de VS. In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw beleefde de VWR wat betreft belangstelling en ledenaantal haar hoogtepunt. In 2016 besloot zij – na een gestage neergang – de band met de Nederlandstalige (praktijk)jurist weer aan te halen.


Corjo Jansen
Corjo Jansen is hoogleraar Rechtsgeschiedenis en Burgerlijk recht en voorzitter van het Onderzoekcentrum Onderneming & Recht van de Radboud Universiteit Nijmegen.

    Hoe was het met de Nederlandse rechtsfilosofie gesteld in de eerste jaren na de bevrijding? In die periode lag binnen de Vereniging voor Wijsbegeerte des Rechts (VWR) het accent op de verhouding tussen recht en gerechtigheid in het licht van het recente verleden. Dit artikel bespreekt interventies van drie actieve VWR-leden in de jaren 1946-1949: C.M.O. van Nispen tot Sevenaer, I. Kisch en G.E. Langemeijer. Gelet op het sterke accent op de relatie tussen recht en moraal in deze periode, is het niet verwonderlijk dat de rechtsfilosofie van Gustav Radbruch destijds binnen de VWR veel bijval kreeg. Wat was Radbruchs invloed op deze drie rechtsfilosofen? Het artikel besluit met een bespreking van de herdenkingsrede die VWR-voorzitter M.P. Vrij in 1949 uitsprak bij het dertigjarig bestaan. Deze rede markeert het eindpunt van vier jaar van intensieve aandacht voor de rechtsfilosofische implicaties van de ervaring van juridisch onrecht.


Wouter Veraart
Wouter Veraart is hoogleraar Rechtsfilosofie aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
Article

Access_open De Vlaamse inbreng in de VWR

Journal Netherlands Journal of Legal Philosophy, Issue 2 2019
Keywords rechtstheorie, rechtsfilosofie, universitair beleid, Vlaanderen, professionalisering
Authors Mark Van Hoecke
AbstractAuthor's information

    Na een beperkte Vlaamse participatie tussen 1935 en 1970, kwam er een geleidelijke verankering van de VWR in Vlaanderen, met een grote bloei in de jaren tachtig en negentig, met jonge professoren die voltijds actief waren op het gebied van de rechtsfilosofie en/of de rechtstheorie. Na 2000 vermindert de inbreng van Vlaanderen echter in belangrijke mate. Er wordt nog vrij veel gepubliceerd in R&R/NJLP, maar nauwelijks nog door professionele rechtsfilosofen of rechtstheoretici. Institutioneel wordt de internationale (Engelstalige) dimensie van de VWR versterkt (redactieraad, sprekers), maar vermindert de Vlaamse aanwezigheid in redactie, redactieraad en bestuur. De Vlaamse aanwezigheden op VWR-vergaderingen zijn vaak eenmalig en steeds minder van professionele rechtsfilosofen of rechtstheoretici. De afbouw van de leerstoelen en zelfs van het onderwijs in deze domeinen in Vlaanderen is de belangrijkste verklaring hiervoor.


Mark Van Hoecke
Mark Van Hoecke is hoogleraar Rechtsvergelijking aan de Queen Mary University of London.
Article

Access_open Fenomenologie van het proces van bewijzen in strafzaken

Over de noodzaak van het vooroordeel

Journal Netherlands Journal of Legal Philosophy, Issue 1 2019
Authors Thomas Jacobus de Jong
Abstract

    In deze bijdrage staat de activiteit van bewijzen in strafzaken centraal. Betoogd wordt dat de vigerende rationalistische opvatting van strafrechtelijk bewijzen eraan voorbij gaat dat het bewijzen zich allereerst voltrekt op een vóór-reflectief niveau. Het primaire blikveld van de mens is namelijk niet het objectiverende kennen, zoals in de rationele bewijstheorieën wordt voorondersteld, maar de praktische relatie tot de wereld. In dit kader wordt eerst de filosofische achtergrond van de rationalistische bewijsopvatting in kaart gebracht, in het bijzonder de invloed van Aristoteles en Descartes. Vervolgens worden de daaruit voortkomende bevindingen aan de hand van ideeën en inzichten die zijn ontleend aan de existentiële fenomenologie kritisch gewaardeerd. Dit leidt tot de uiteenzetting van een hermeneutische opvatting van strafrechtelijk bewijzen.


Thomas Jacobus de Jong
Article

Access_open De dialectiek bij Paul Scholten: haar aard, oorsprong en bronnen

Journal Netherlands Journal of Legal Philosophy, Issue 1 2019
Keywords Paul Scholten, dialectiek, existentialisme, Artificiële Intelligentie, ethische theologie
Authors Wim Borst
AbstractAuthor's information

    Een bekend kenmerk van Scholtens beschouwingswijze was zijn dialectiek.
    Langemeijer heeft de aard ervan scherp geduid, maar erkend in het duister te tasten over haar oorsprong en bronnen. Hegel en Barth komen niet in aanmerking. Ik wijs op de betekenis die de theoloog P.D. Chantepie de la Saussaye (1848-1920) gehad kan hebben voor de ontwikkeling van Scholtens denken, zowel inhoudelijk als qua dialectiek. Sommige contemporaine auteurs lijken Scholten schatplichtig te achten aan Kierkegaard; ik acht dat te speculatief. Moderne digitale technologie opent potentieel grote mogelijkheden voor de toepassing van computers en artificiële intelligentie (AI) in de rechtspleging. Scholtens dialectiek stelt ons voor fundamentele rechtsfilosofische vragen ten aanzien van de mogelijkheid en wenselijkheid van ‘rechtspraak door computers’.


Wim Borst
Wim Borst is beleidsadviseur op het Ministerie van Justitie en Veiligheid.

Wouter Veraart
Prof. mr. Wouter Veraart is hoogleraar Encyclopedie van de Rechtstwetenschap en Rechtsfilosofie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en hoofdredacteur van Netherlands Journal of Legal Philosophy.
Article

Access_open De nominalistische theorie van de rechtssubjecten

Journal Netherlands Journal of Legal Philosophy, Issue 1 2017
Keywords rechtssubject, natuurlijk persoon, rechtspersoon, staat, orgaan
Authors Robert Jan Witpaard
AbstractAuthor's information

    In dit artikel presenteer ik een nieuwe ‘nominalistische’ theorie van de rechtssubjecten en laat ik zien waarom geen van de tot nu gepresenteerde theorieën de toets der kritiek kan doorstaan. Het artikel valt uiteen in een constructief en een kritisch deel. In het constructieve deel presenteer ik eerst de nominalistische theorie van de rechtssubjecten. Deze theorie richt zich op de persoonlijke elementen van het rechtssysteem en begrijpt rechtspersonen en organen als namen die uitsluitend bestaan binnen het rechtssysteem. In het kritische deel presenteer ik vervolgens een overzicht van de tot nu toe verdedigde theorieën van de rechtspersoon. Het gaat daarbij respectievelijk om de sociaal-biologische of organische leer, de sociologische leer, de sociologisch-juridische leer, de fictieleer en de leer van het (gepersonifieerde) normencomplex. Aan de hand van enkele algemeen geaccepteerde kenmerken van de rechtspersoon laat ik ten slotte zien waarom geen van deze alternatieve theorieën de toets der kritiek kan doorstaan.


Robert Jan Witpaard
Mr. dr. Robert Jan Witpaard is jurist bij de Afdeling Verdragen van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Harry Groenenboom
Mr. drs. Harry Groenenboom studeerde Nederlands recht en filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR). Hij werkt als advocaat bij Janssens Den Boef Advocaten in Houten.
Article

Access_open The Casuistry of International Criminal Law: Exploring A New Field of Research

Journal Netherlands Journal of Legal Philosophy, Issue 2 2015
Keywords international criminal law, judicial reasoning, casuistry, genocide
Authors Marjolein Cupido
AbstractAuthor's information

    International criminal courts have made an important contribution to the development of international criminal law. Through case law, the courts have fine-tuned and modernized outdated concepts of international crimes and liability theories. In studying this practice, scholars have so far focused on the judicial interpretation of statutory and customary rules, thereby paying little attention to the rules’ application in individual cases. In this article, I reveal the limitations of this approach and illustrate how insights from casuistry can advance international criminal law discourse. In particular, I use the example of genocide to show that casuistic case law analyses can help scholars clarify the meaning of the law and appraise the application of substantive legal concepts in individual cases. Based on these observations, I argue that scholars should complement their current research with studies into the casuistry of international criminal law.


Marjolein Cupido
Marjolein Cupido is Assistant Professor at the Department of Criminal Law at VU University Amsterdam and fellow of the Center for International Criminal Justice.

    How best to account for moral quality in adjudication? This article proposes a six-pack of judicial virtues as part of a truly virtue-centred approach to adjudication. These virtues are presented as both constitutive and indispensible for realizing moral quality in adjudication. In addition, it will be argued that in order to honour the inherent relational dimension of adjudication a judge should not only possess these judicial virtues to a sufficient degree, he should also have the attitude of a civic friend. The Aristotelian concept of civic friendship will be proposed as an important complement to a virtue-ethical approach to adjudication.


Iris van Domselaar
Iris van Domselaar is Assistant Professor and Executive Director of the Amsterdam Centre on the Legal Professions (ACLP), Department of Law, University of Amsterdam.
Article

Access_open Private law as an open legal order: understanding contract and tort as interactional law

Journal Netherlands Journal of Legal Philosophy, Issue 2 2014
Keywords contract law, Fuller, informal law, pragmatism, rules versus standards
Authors Prof Sanne Taekema PhD
AbstractAuthor's information

    This article puts forward the claim that private law, and especially contract and tort, is the area of law that most clearly shows how law depends on social interactions. Taking its cue from Lon Fuller, interactional law is presented as a form of law that depends on informal social practices. Using tort and contract cases, it is argued that this implies that law is in open connection to moral norms and values, and that law cannot be understood without taking into account people’s everyday reciprocal expectancies.


Prof Sanne Taekema PhD
Sanne Taekema is Professor of Jurisprudence, Erasmus School of Law, Erasmus University of Rotterdam. Her current research is oriented to the rule of law in a global context and to methodological and conceptual issues pertaining to interdisciplinary rule of law.

    Afshin Ellian, Timo Slootweg en Carel Smith (red.), Recht, beslissing en geweten
    Beschouwingen naar aanleiding van Paul Scholten


Harry Groenenboom
Harry Groenenboom obtained degrees in law and philosophy at the Erasmus University of Rotterdam and is Interim Professional Legal at Yacht.
Article

Access_open Paul Scholten en Herman Dooyeweerd: het gesprek dat nooit plaatsvond

Journal Netherlands Journal of Legal Philosophy, Issue 1 2010
Keywords Scholten, Dooyeweerd, legal principles, legal reasoning, religion
Authors Bas Hengstmengel
AbstractAuthor's information

    The legal scholars Paul Scholten (1875-1946) and Herman Dooyeweerd (1894-1977) had much in common. The most significant agreement is their emphasis on the influence of a (religious) worldview on legal scholarship and practice. Unfortunately, they never met to discuss the similarities and differences of their jurisprudential ideas. In this article I try to reconstruct this conversation which never took place. Scholten’s legal thought is specifically oriented to the practice and difficulties of judging. Dooyeweerd above all was a philosopher whose specific philosophy of the modal aspects of reality is the basis for his thinking about the law. Both scholars emphasized the importance of legal principles. They also identified several fundamental legal categories and concepts. However, their methodology is different. The way religion and morality influence their legal thought is also different. A discussion of the contemporary relevance of their work completes the paper.


Bas Hengstmengel
Bas Hengstmengel is a PhD-candidate at Erasmus School of Law, Rotterdam. He writes a dissertation on procedural justice.
Article

Access_open Het normatieve karakter van de rechtswetenschap: recht als oordeel

Journal Netherlands Journal of Legal Philosophy, Issue 3 2009
Keywords legal theory, science, methodology, normativity, knowledge
Authors Prof. mr. Carel Smith
AbstractAuthor's information

    Propositions of law are based upon normative judgement. The interpretation and application of legal provisions rest upon a judgement that determines which weight must be attributed to some point of view or perspective. In this respect, legal theory has a normative character. Its normative character does not preclude legal theory from being a scientific discipline. The scientific character of legal theory is not located in the possibility of testing the correctness of its theories. Rather, legal theory owes it scientific character to the shared standards of production and evaluation of legal arguments: the grammar of justice.


Prof. mr. Carel Smith
Carel Smith is associate professor at the Department of Metajuridica, Faculty of Law, Leiden University.
Book Review

Access_open R.C. Hartendorp, Praktisch gesproken, alledaagse civiele rechtspleging als praktische oordeelsvorming

Journal Netherlands Journal of Legal Philosophy, Issue 1 2009
Keywords oordeelsvorming, rechtspraktijk, hermeneutiek, pragmatisme
Authors Liesbeth Huppes-Cluysenaer
AbstractAuthor's information

    Book review of R.C. Hartendorp, Practically Spoken. Everyday Civil Procedure as Practical Decisioning [Praktisch gesproken, alledaagse civiele rechtspleging als practische oordeelsvorming], Rotterdam: Erasmus University Rotterdam 2008, 235 p.


Liesbeth Huppes-Cluysenaer
Liesbeth Huppes-Cluysenaer is universitair docent Rechtssociologie aan de Universiteit van Amsterdam.
Article

Access_open Recht als sociaal feit en recht als praktische rede

Journal Netherlands Journal of Legal Philosophy, Issue 1 2009
Keywords recht als sociaal verschijnsel, recht en praktische rede, recht en moraal, Brouwer
Authors Jaap Hage
AbstractAuthor's information

    Brouwer argued against a vision of the law in which moral considerations partly determine the contents of the law. He did this for moral reasons, mainly because of the uncertainty such a vision would cause. This seems a strange view because it means that the nature of the law would depend on moral considerations concerning legal certainty. Most of the present paper is devoted to exploring two conceptions of the law, law as social fact and law as practical reason. It is argued that a view like Brouwer’s fits in the law as practical reason conception and is therefore not so strange as might seem at first sight.


Jaap Hage
Jaap Hage is hoogleraar Algemene rechtsleer aan de Universiteit Maastricht en gasthoogleraar aan de Universiteit Hasselt.
Book Review

Access_open Viola van Bogaert, De rechter beoordeeld. Over aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid in civiel- en staatsrechtelijk perspectief (diss. Groningen).

Antwerpen-Apeldoorn: Maklu uitgevers 2005, 572 p.

Journal Netherlands Journal of Legal Philosophy, Issue 2 2007
Keywords aansprakelijkheid, rechtspraak, onrechtmatigheid, persoonlijke aansprakelijkheid, rechterlijke fout, rechtsmiddel, rechtsweigering, rechterlijke uitspraak, schade
Authors J.E. Soeharno

J.E. Soeharno
Book Review

Access_open Taco Groenewegen, Wetsinterpretatie en rechtsvorming (diss. UvA).

Den Haag: Boom Juridische uitgevers 2006, 234 p.

Journal Netherlands Journal of Legal Philosophy, Issue 2 2007
Keywords tekortkoming, uitleg, claim, voorrang, wettekst
Authors C. Smith

C. Smith
Showing 1 - 20 of 30 found texts
« 1
You can search full text for articles by entering your search term in the search field. If you click the search button the search results will be shown on a fresh page where the search results can be narrowed down by category or year.